O Skawinie...

Rok założenia 1364 przez króla Kazimierza Wielkiego
Powierzchnia 100,2 km2
Gmina ok. 42 tys. mieszkańców
Miasto i 16 sołectw
 

Skawina
Historia Skawiny sięga 1364 r. (w tym samym roku utworzono w Krakowie Uniwersytet Jagielloński), kiedy to 22 maja król Kazimierz Wielki lokował ją na prawie magdeburskim. Miasto zostało założone na terenach należących wcześniej do trzech wsi: Babic Starych, Babic Nowych i Pisar, a jego nazwa pochodzi prawdopodobnie od płynącej tędy rzeki Skawinki. Okolice te należały wówczas do opactwa benedyktynów w Tyńcu. W 1394 r. benedyktyni tynieccy sprzedali wójtostwo skawińskie Michałowi Pusznikowi i odtąd miasto było zarządzane przez władze świeckie, najczęściej przez radę miejską i burmistrza. Skawina szybko się rozwijała. Przebiegały przez nią ważne szlaki handlowe z Mazowsza na Śląsk oraz z Bańskiej Bystrzycy do Krakowa. Krzyżowały się tu także lokalne drogi. Kwitło rzemiosło. Piekarze, szewcy, rzeźnicy, krawcy, grabarze, płóciennicy, słodownicy i piwowarzy od czasów Kazimierza Jagiellończyka handlowali swoimi towarami na targach w każdy czwartek, a król Zygmunt I Stary nadał Skawinie przywilej organizowania trzech jarmarków rocznie: na św. Wojciecha, na św. Jadwigi Śląskiej oraz na Zielone Świątki. Ze Skawiny wywodzili się profesorowie Akademii Krakowskiej i dworscy dostojnicy. W czasie zaborów Skawina należała do Austrii. Nowe możliwości otworzyły się przed miastem, kiedy w 1884 r. wybudowano linię kolejową. To pobudziło rozwój przemysłu, powstały browar, rafineria, Fabryka Surogatów Kawowych Henryka Francka i Synów oraz Fabryka Wyrobów Kamionkowych i Szamotowych. Założono tu również oddział Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, który miał swoją siedzibę w pałacyku zbudowanym na miejscu dawnego kazimierzowskiego zamku. Po I wojnie światowej miasto zostało zelektryfikowane. II wojna światowa pociągnęła za sobą liczne zniszczenia infrastruktury, m.in. dworca kolejowego, oraz znaczne straty w liczbie ludności. W latach 50. XX w. Skawina zaczęła rozwijać się dynamicznie jako ośrodek przemysłowy. W 1954 r. ukończono budowę Huty Aluminium, w 1959 otwarto Instytut Metali Nieżelaznych, w 1962 r. uruchomiono Elektrownię Skawina oraz Zakłady Elementów Budowlanych. Rosła liczba ludności, a w mieście powstawały także placówki oświatowe, kulturalne i sportowe. Współczesna Skawina liczy ok. 25 tys. mieszkańców, którzy pracują lub uczą się zarówno w Skawinie, jak i w nieodległym Krakowie.

Rynek
Niedawno wyremontowany, jest dziś ulubionym miejscem spotkań mieszkańców miasta. Jego zabudowę stanowią urokliwe kamieniczki. Nad płytą rynku góruje ratusz projektu Władysława Ekielskiego, znanego krakowskiego architekta doby modernizmu. Wpisany do rejestru zabytków rynek w Skawinie powstał w 1364 r. Do dnia dzisiejszego zachował się układ urbanistyczny pochodzący z czasów lokacji miasta. Plac posiada wymiary 2 x 2,5 sznura dużego (1 sznur = ok. 45 m). Na rynku i w jego bezpośrednim sąsiedztwie już od czasów Kazimierza Wielkiego znajdowały się kramy i jatki (kramy rzeźnicze) niezbędne do prowadzenia wymiany handlowej. 22 września 2012 r. miało miejsce uroczyste otwarcie rynku w Skawinie po zakończonej  rewitalizacji. Do najciekawszych obiektów odnalezionych podczas prac archeologicznych należą: kramy o konstrukcji drewnianej lub drewniano-ceglanej, różnokolorowa glina, w tym również przepalona, zawierająca ceramikę datowaną na XIX w., gliniane figurki w kształcie m.in. zwierząt oraz szklane koraliki o różnych barwach. Najstarsze warstwy i obiekty datowane są na koniec XVIII w. Odnaleziono także gliniane fajki, gwizdki, figurki różnych kształtów, jak również kilka monet. Interpretację funkcji odkopanych obiektów utrudnia brak źródeł pisanych odnoszących się do tego okresu chronologicznego oraz ograniczony obszar objęty badaniami archeologicznymi. Część znalezisk została przekazana do Muzeum Regionalnego w Skawinie: www.muzeum-skawina.pl
 

Drukuj

Urząd Miasta i Gminy w Skawinie

Rynek 1, 32-050 Skawina

Tel. centrala: +48 12 277 01 00

Fax +48 12 277 01 10

urzad@um.skawina.net

Godziny pracy

Poniedziałek 8.00 - 17.00
Wtorek 7.30 - 15.30
Środa 7.30 - 15.30
Czwartek 7.30 - 15.30
Piątek 7.30 - 14.30

© 2009 by UMIG Skawina. Aplikacje internetowe i tworzenie stron WWW by ESC SA.