Twórcze myślenie, praca w zespole i rozwiązywanie problemów to kompetencje, które są kluczowe w dobie AI i dynamicznego postępu. Młodzi uczestnicy międzynarodowego programu edukacyjnego Odyseja Umysłu uczą się, jak je rozwijać. Biorą na warsztat skomplikowane zadania, wiedzę szkolną przekuwają na praktykę i współpracują, by jak najlepiej wykorzystać swój potencjał.

Ponad 2000 uczniów i studentów z całej Polski bierze udział w jubileuszowej, 35-tej edycji programu. Już 28 lutego (sobota) w Centrum Kultury i Sportu w Skawinie, będzie można zobaczyć efekty pracy 16 grup. Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Wyobraź Sobie.

O projekcie

Odyseja Umysłu to międzynarodowy program realizowany w formie konkursu kreatywnego rozwiązywania problemów, od 35 lat obecny w Polsce. Celem inicjatywy jest rozwój zdolności twórczych, jakie posiada każdy młody człowiek. Uczestnicy pracują w kilkuosobowych grupach (od 5 do 7 osób), przez kilka miesięcy realizując wybrany przez siebie projekt pod okiem wyszkolonego trenera. W tym roku uczestnicy opracują m.in. przypominające pociąg pojazdy, wykonujące różne zadania, ubieralne urządzenia sterowane AI, autorskie przedstawienia inspirowane historycznymi eposami, ultralekkie i odporne na wstrząsy struktury z drewna balsa zdolne udźwignąć znaczne obciążenia, a także zabawne spektakle o niesamowitych wydarzeniach i zwrotach akcji.

Problemy, nad którymi pracują uczestnicy, każdorazowo mają interdyscyplinarny i projektowy charakter. Motywują do poszukiwania nowej wiedzy, czerpania z różnorodnych talentów i zainteresowań, a także eksperymentowania. Końcowym efektem jest kilkuminutowa prezentacja, w której zawrzeć muszą się wszystkie wymagane elementy. Sędziowie oceniają zarówno kryteria specyficzne dla zadania, jak i aspekty, które drużyna sama wskaże do oceny. – mówi Wojciech Radziwiłowicz z Fundacji Odyssey of the Mind Polska.

Odyseusze mierzą się również z tzw. Problemami Spontanicznymi. Pozostają one tajemnicą do ostatniej chwili, wymagają myślenia na zawołanie, improwizacji, znakomitej współpracy oraz radzenia sobie z niedoborem zasobów i stresem. Współzawodnictwo między drużynami odbywa się w czterech grupach wiekowych (od szkół podstawowych po uczelnie wyższe) w ramach wybranych zadań konkursowych. Dzięki uzyskanej informacji zwrotnej uczestnicy mogą wyciągać wnioski i się doskonalić – dodaje Radziwiłowicz.

Wszechstronny rozwój

Odyseja to doświadczenie, które wyzwala w nas to, co najlepsze, choć niekoniecznie rozpoznane. – wspomina Dawid, absolwent Odysei Umysłu.

Rozwój widzą też rodzice. Mama Heleny, która w zeszłym roku brała udział w konkursie, zwraca uwagę na to, jak niezwykłym doświadczeniem okazał się udział jej córki w Odysei Umysłu. Doświadczeniem, które dało jej znacznie więcej niż tylko radość tworzenia.

Widzę, jak bardzo wzrosła jej pewność siebie — zaczęła wierzyć w swoje pomysły i odważniej je prezentować. Odyseja rozbudziła w niej kreatywność, nauczyła ją myśleć nieszablonowo i szukać własnych dróg. Dodała jej także motywacji do dalszego rozwoju, bo zobaczyła, że wytrwałość i pasja naprawdę prowadzą daleko. To doświadczenie pokazało jej również, jak ogromna siła tkwi we współpracy i wzajemnym wspieraniu się. Jestem niesamowicie dumna, widząc, jak bardzo to wszystko ją ukształtowało – wspomina mama Heleny.

Jej córka ostatecznie wraz ze swoim zespołem zdobyła nagrodę Ranatra Fusca za wybitną kreatywność podczas Finałów Odysei Umysłu w USA.

Podczas przygotowań i w trakcie konkursów młodzi ludzie uczą się umiejętności, które są uniwersalne i będą stanowić ich kapitał w nieznanej jeszcze przyszłości. Uczą się też tolerancji dla odmiennych pomysłów, podejmują inicjatywę i ryzyko, improwizują, a do tego świetnie się bawią. Dlatego na medalach, które po występie otrzymują wszyscy uczestnicy, widnieje hasło: „W Odysei Umysłu każdy jest zwycięzcą”.

Bardzo ważnym założeniem programu jest samodzielna praca uczestników. Uczestnicy konkursu każdy element swojego rozwiązania wymyślają i wykonują bez pomocy osób z zewnątrz. Mogą szukać inspiracji i zdobywać wiedzę od ekspertów, jednak zadanie rozwiązują samodzielnie. To właśnie osobiste doświadczenie oraz próby, sukcesy i błędy są paliwem dla procesu uczenia się. – mówi Aneta Rokicka, współkoordynatorka Finału Regionalnego w Skawinie.

Odyseja Umysłu doskonale pokazuje, że nowoczesna edukacja zaczyna się tam, gdzie młodzi ludzie dostają przestrzeń do samodzielnego myślenia, eksperymentowania i współpracy. Skawina z dumą gości finał regionalny, bo wierzymy, że inwestowanie w kreatywność i odwagę w działaniu to najlepsza inwestycja w przyszłość naszych dzieci i całej społeczności — podkreśla zastępca burmistrza Skawiny, Tomasz Ożóg.

Eliminacje Regionalne Odysei Umysłu w Skawinie i co dalej

W Finale Regionalnym w Skawinie weźmie udział ponad 100 młodych ludzi w 16 drużynach, reprezentujących szkoły i placówki edukacyjne z całego województwa małopolskiego. W tym roku konkurs lokalny odbędzie się 28 lutego br. w Fundacji Wyobraź sobie i Centrum Kultury i Sportu w Skawinie. Zorganizowany we współpracy z Gminą Skawina oraz wsparciem ze strony Burmistrza Norberta Rzepisko. Wydarzenie jest otwarte dla publiczności — zmagania potrwają od 11:30 do 17:30. Wstęp jest wolny.

Każdy może na własne oczy zobaczyć, na czym polega program i jakie efekty przynosi. Zapraszamy wszystkie osoby, które są zainteresowane nowoczesną edukacją i chcą poczuć wyjątkową atmosferę kreatywności — dodaje Aneta Rokicka.

Mam nadzieję, że Odyseja Umysłu na dobre zagości w szkołach z terenu Gminy Skawina. Jako samorząd sprzyjamy innowacjom i konsekwentnie stawiamy na kreatywne podejście do edukacji, bo wierzymy, że to właśnie ono najlepiej przygotowuje młodych ludzi do wyzwań przyszłości — mówi zastępca burmistrza Skawiny, Ewa Masłowska.

Podobne konkursy odbędą się także w 7 innych miastach: w Poznaniu, Warszawie, Trzebnicy, Opolu, Gdyni, Sosnowcu i Łodzi. Wyłonione podczas Finałów Regionalnych drużyny, które osiągną najlepsze wyniki, awansują do Finału Ogólnopolskiego. Wydarzenie potrwa dwa pełne dni (28–29 marca 2026) i odbędzie się w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym oraz w hali Gdynia Arena w Gdyni. Weźmie w nim udział ponad 350 zespołów (ok. 4 tys. osób) z całego kraju. Drużyny, które zajmą I i II miejsca, będą mogły reprezentować Polskę podczas Finałów Światowych w Stanach Zjednoczonych.

Od 22 lat program jest realizowany pod patronatem Ministrów Edukacji. Także tegoroczna edycja objęta została patronatem honorowym Minister Edukacji, Barbary Nowackiej.

Więcej informacji na stronie: www.odyseja.org

Źródło: Fundacja Wyobraź Sobie/PSW-PK